Արարատի մարզ

  1. Արարատի մարզակենտրոնը Արտաշատն է, Արարատի մարզը գտնվում է Հայաստանի հարավ-արևմուտքում։ Հյուսիս-արևմուտքից սահմանակից է Արմավիրի մարզին, հյուսիսից՝ Երևանին ու Կոտայքի մարզին, արևելքից Գեղարքունիքի և Վայոց ձորի մարզերին, հարավից՝ Ադրբեջանի մասը կազմող Նախիջևանին, իսկ հարավ-արևմուտքից Թուրքիային։Արարատի մարզի կառուցումը ավարտել են 19-րդ դարում։Եկեղեցիները և վանքերն են Խոր Վիրապ,Պատմական Արտաշատ քաղաքի բլուրներից մեկի արևելյան լանջին` միջնաբերդի տեղում, այժմյան Լուսառատ գյուղից հարավ-արևմուտք գտնվում է ` Խոր Վիրապի վանքը:Հովհանես կարապետ վանք, Հովհաննես Կարապետ վանքը հայկական միջնադարյան ճարտարապետական համալիր է։ Կառուցվել է 1301 թ. Ջալալ Օրբելյան իշխանի և նրա կնոջ` Զաքարե Իվանյանի դստեր, Գոնցայի պատվերով:Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի, Սբ. Ստեփանոս եկեղեցին գտնվում է ՀՀ Արարատի մարզում` Խոսրովի պետական արգելոցի տարածքում : Կառուցվել է 13-րդ դարի սկզբին` Զազա իշխանուհու պատվերով: Սուրբ Գևորգ եկեղեցին և Հայ Առաքելական եկեղեցին Արարատի մարզի Մարմարաշեն գյուղում են ։
  2. Արարատը ունի 93 գյուղ նրանք են Աբովյան, Ազատաշեն, Ազատավան, Այգավան,  Այգեզարդ,  Այգեպատ,Այգեստան,Այնթափ,Ավշար,Արալեզ,Արարատ,Արաքսավան,Արբաթ,Արգավանդ,Արմաշ,Արևաբույր,Արևշատ,Բաղրամյան,Բարձրաշեն,Բերդիկ,Բերքանուշ,Բյուրավան,Բուրաստան,Գեղանիստ,Գետազատ,Գետափնյա,Գինեվետ,Գոռավան,Դալար,Դաշտավան,Դաշտաքար,Դարակերտ,Դարբնիկ,Դեղձուտ,  Դիմիտրով,Դիտակ,Դվինը և այլն։

 

Это слайд-шоу требует JavaScript.

Реклама

Ինչո՞ւ են գայլերը ոռնում

Շփվելու համար գայլերն օգտագործում են ոռնոց, որն ունի տարբեր երանգներ`փռնչոց, հաչոց, գռմռոց, ատամների կրճտոց, սուլոց, վնգստոց:
Գայլի ոռնոցը միշտ էլ ունի որոշակի իմաստ: Այն կարող է նշանակել սպառնալիք, տառապանք, հուսահատություն, տխրություն, հափշտակած որսի մասին ազդանշան, վտանգի մասին զգուշացում:
Գայլի ոռնոցը կարող է լինել միայնակ կամ խմբով: Ձայն հանելով միայնակ գայլը տեղեկացնում է իր գտնվելու վայրի ու զգուշացնում վտանգի մասին կամ տեղանքը զբաղված լինելու մասին: Գայլերի ոհմակի խմբակային ոռնոցը վկայում է, որ տվյալ տեղանքը զբաղված է և անկոչ հյուրերի այստեղ չեն սպասում:

Ես հասկացա եթե գայլերը ոռնում են ուրեմն  նա ուզում են շփվել կենդանիների հետ։ Նրանց ոռնոցը տարբեր բաներ է նշանակում՝ փռնչոց, հաչոց, գռմռոց, ատամների կրճտոց, սուլոց, վնգստոց: Գայլի ոռնոցը կարող է լինել միայնակ և խմբով։ Միայնակ գայլի ոռնոցը նաշանակում է նրա գտնվելու վայրը և զգուշացնում է վտանգի մասին

Winter

download

The winter months are: December, January and February. It is very cold in winter. It snows in winter. Children usually go to the yard and play snowballs and make a snowman. People celebrate the New Year in winter. They wear warm clothes: coats, boots, mittens, hats, jumpers. I also like winter because I can ski or sledge on the ice or skate with my friends and have a lot of fun. The 25th of December is Christmas Day. People in Great Britain love this holiday very much. It is their favourite holiday. They buy presents for their family, they send Christmas cards to their relatives and friends. They decorate the Christmas tree. It is bright and beautiful. They put their presents under the tree. Children put their stockings on the chair or near their beds. At night Santa Claus comes and puts their presents in their stockings. The English like to be with their family at Christmas. They gather together to celebrate it. They eat Christmas pudding or Christmas cake. All the English are very happy that day.

Armenians celebrate Christmas on the 6th of January. They like to gather together on the 31st of December to see the New Year in.

To celebrate- նշել, տոնել

to wear-հագնել

warm-տաք

coat-վերարկու

to ski-դահուկներով սահել

to sledge-սահնակով սահել

to skate-չմուշկներով սահել

to buy-գնել

present-նվեր

to send-ուղարկել

Christmas card-Սուրբ Ծննդյան բացիկ

relative-բարեկամ

to decorate-զարդարել

to gather-հավաքվել

to see the New Year in-դիմավորել Նոր Տարին

Դվինի մասին

Դվինը, մոտ հազարամյա պատմությամբ, Հայաստանի ամենանշանավոր եւ համեմատաբար լավ ուսումնա¬սիրված քաղաքներից է, Հայաստանի 12 մայրաքաղաք¬ներից մեկը։

Քաղաքի տեղում բնակավայր է եղել հնագույն ժամանակներից, սակայն Դվինի` իբրև քաղաքի վավերական պատմությունն սկսվում է 4-րդ դարի 30-ական թվականներից։ Պատմիչների վկայությամբ` Արշակունի Խոսրով Բ Կոտակ թագավորը (330-338 թթ.) քաղաքը հիմնել է Արտաշատից ոչ հեռու մի բլրի վրա։ Դվին բառը միջին պարսկերենից թարգմանաբար նշանակում է բլուր։ Նոր քաղաքի օդն ու կլիման առողջարար դարձնելու համար թագավորը քաղաքի շրջակայքում տնկել է Խոսրովի անտառը, որով Դվինը կապվում էր Գառնու ամրոցի և տաճարի հետ։ Հիմնադրումից շուրջ 150 տարի անց միայն` 481 թ., Ներսես Բագրատունի տանուտերը Դվինը հռչակում է մայրաքաղաք։ Արաքսն իր հունը փոխելու և ճահճուտների ընդարձակվելու պատճառով Արտաշատ մայրաքաղաքի կլիմայական պայմանները դարձել էին անտանելի, և Արտաշատի բնակիչները զանգվածաբար բնակության էին տեղափոխվում նոր մայրաքաղաք` Դվին։

Ըստ պատմիչներ Սեբեոսի և Հովհաննես Ե Դրասխանակերտցու (Ամենայն Հայոց կաթողիկոս` 898-929 թթ.)` արաբները գրավել են Դվինը Բյուզանդիայի Կոստաս II կայսեր գահակալության և Եզր կաթողիկոսի օրոք. 640 թ. նվաճելով Դվինը` արաբները կոտորում են 12 հազար և գերեվարում 35 հազար բնակիչների։

Արաբները քաղաքն անվանել են Դաբիլ, և այն դարձել է արաբական խալիֆայության «Արմինիա» վարչական միավորի կենտրոնը` ոստիկանի կամ խալիֆայության կողմից նշանակված կառավարչի նստավայրը։ Դվինը մնացել է արաբների տիրապետության տակ շուրջ 300 տարի։

Արաբ մատենագիրների վկայությամբ` Դվինը արտահանել է բազմաթիվ ապրանքներ, որոնք հռչակված էին որպես հայկական ապրանքներ և բարձր էին գնահատվում ժամանակի շուկաներում։ Հատկապես լայն ճանաչում ունեին որդան կարմրով ներկված նուրբ բամբակյա գործվածքները։

Քաղաքն ավերվել է 863 թ. երկրաշարժից, հետագայում վերակառուցվել, ապա գրեթե հիմնովին ավերվել 893 թ. տեղի ունեցած առավել հուժկու երկրաշարժից, որին զոհ է գնացել մոտ 70 հազար մարդ։ Դվինը ոչ միայն վարչա-քաղաքական կենտրոն էր, այլև հոգևոր, այն տևական ժամանակ` 475 թ. մինչև 914 թ. (որոշ տվյալներով` մինչև 918թ.) եղել է կաթողիկոսների նստավայր։ Բյուզանդա¬ցիները գրավեցին Դվինը Բագրատունիներից` 1045 թ., իսկ հետագայում (1064 թ.) քաղաքը գրավեցին սելջուկները։

Դվինի բարգավաճման վերջին շրջանը կապվում է Զաքարյանների իշխանության հետ, երբ հայ-վրացական միացյալ զորքը Իվանե և Զաքարե Զաքարյան եղբայրների գլխավորությամբ 12-րդ դ. վերջին Դվինն ազատագրեց սելջուկներից։

Դվինը վերջնականապես կործանվել է Ջալալ Էդ Դինի 1225թ. և թաթար-մոնղոլների 1236 թ. արշավանքների հետևանքով։

Это слайд-шоу требует JavaScript.

The Children In The Forest

Two children, a brother and a sister are going to school. There is a forest on their way to school. It is very hot on the road; it is very pleasant in the forest. Suddenly the boy says to his sister: «We have much time, let us go to the forest and play there».

The girl wants to go into the forest too. So they put their books on the grass and go into the forest. They see a squirrel. The boy says:

«Little squirrel, come and play with us”.

«I have no time”, says the squirrel. “I must get nuts. I must get ready for the winter. I cannot play with you.”

Then the children see a bee. The boy says:

“Little bee, come and play with us”.

“I have no time”, says the bee. “I must make honey. I cannot play with you.”

“Can you play with us?” they ask the ant.

“No,” says the ant. “I have no time. I must make a house”. It has a long piece of grass in its mouth.

The dove says: “ I cannot play with you. I have no time. I am making a nest for my babies.”

Nobody wants to play with the children.

So they go to the river. They say to the river,”You don’t work. You come and play with us”.

But the river says: “Do you think that I do not work? I work all day. I give water to the fields. I give water to the flowers. I give water to the squirrel, to the bee, to the ant, to the dove and to girls and boys like you. Go away. You go to school.”

The children are ashamed. They go to school. They are late, but they begin working hard at their lessons.

On the way home after school, they go into the forest again.

The squirrel says to the children:

“Work is over. School is over. Let us play now.”

The bee says,”Work is over. School is over. Come and play with me now.”

Անդաստանների բացատրությունը

Աշխարհի Արևմտյան կողմում

Հասրստություն թող լինի

Ամեն աստղ շող արձակի

Ամեն ցորենի պտուղ թող հասունանա և դառնա ոսկեգույն

Երբ ամեն ոչխարները սարի վրան արածելուց լինեն

Թող առատ խոտ ու ծաղիկ լինի

Աշխարհի արևելյան կողմում

Միշտ թող խաղաղաություն լինի

Թող պատերազմ չլինի այլ միայն աշխատանք

Թող կակոսի միջով ոչ թե ջուր անցնի, այլ կյանք

Ու թող հնչի զանգակն ամեն գյուղի

Օրնված երգերը թող լսվեն:

Հյուսիսային կողմն աշխարհի
Առատություն թող ըլլա…
Ոսկի ծովուն մեջ ցորյանին
Հավետ լողա թող գերանդին.
Ու լայն ամբարն աղուններուն երբ բացվի՝
Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:

Աշխարհի Հյուսիսային կողմում,

Թող լինի առատություն,

Հասուն ցորենի դաշտի մեջ,

Թող շատ խոտեր հնձվեն,

Ու երբ, որ աղբյուրների կողքի անբարը բացվի,

Ուրախություն թող լինի:

Անդաստան

Արևմտյան կողմն աշխարհի  
Աշխարհի Արևմտյան կողմում
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…

Հասրստություն թող լինի

Ամեն աստղե ցող կայլակի,

Ամեն աստղ  շող արձակի
Ու ամեն հասկ ձուլե ոսկի.

Ամեն ցորենի պտուղ թող հասունանա և դառնա ոսկեգույն
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածանին՝  

Երբ ամեն ոչխար սարի վրան արածելուց լինի
Ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա: 

Թող առատ խոտ ու ծաղիկ լինի

Մենք խմբերի բաժանվեցինք։ Հետո ամեն խմբի մի տուն տվեցին, մեզ հասավ Արևմտյանը։ Ամեն մեկս մի նախադասություն բացատրեցինք և վերջացրեցինք։

Շուրջերկրյա ճանապարհորդություններ

Կոլումբոսը հայտնագործեց Նոր աշխարհը, սակայն իսպանացիների գլխավոր նպատակը` ծովային ուղով հասնել Հնդկաստան և Չինաստան, մնում էր չիրականացված:

1513 թվականին իսպանացի Բալբոան Կենտրոնական Ամերիկայի հատվածում հայտնագործեց Խաղաղ օվկիանոսը, որին տվեցին Հարավային ծով անվանումը: Այդ ժամանակ դեռ ոչ մի եվրոպացի չէր նավարկել Խաղաղ օվկիանոսի ջրերով: Ավելին, շատերն այն կարծիքին էին, որ նույնիսկ հնարավոր էլ չէ Ատլանտյան օվկիանոսից Հարավային ծով թափանցել:

1519 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Իսպա­նիայի Սևիլիա նավահանգստից դուրս է գալիս 5 նավից բաղկացած նավախումբ՝ 265 հոգուց բաղկացած անձնակազմով: Արշավախմբի առջևից ընթանում էր Ֆ. Մագելանն իր «Վիկտորիա» նավով: Նավատորմը ուղղություն է վերցնում դեպի Հարավային Ամերիկայի արևելյան ափերը:Եվ ահա, նշանավոր ծովագնաց Ֆերնան Մագելանը համարձակ ծրագիր է առաջարկում Իսպանիայի թագավորին. «Տվեք ինձ հնարա­վորություն և Ես Իսպանիայի համար Հարավային ծովով կբացեմ կարճ ու անվտանգ ճանապարհ դեպի Չինաստան, Հնդկաստան և Համեմունքի կղզիներ»: Իսպանիայի թագավորն այդ համարձակ առաջարկին հավա­նություն է տալիս:

Մայրցամաքի ափի երկայնքով նրանք շարունակ նավարկում են դեպի հարավ: Շուտով Մագելանի ենթադրությունները լիովին հաստատվում են: Արշավախումբը մայրցամաքի հարավում հայտնաբերում է երկու օվկիանոսներն իրար միացնող նեղուցը, որը հետագայում անվանվում է Մագելանի անունով: 22 օր նավարկելով նեղուցով՝ Նավերը դուրս են գալիս լայնարձակ օվկիանոս: Ավելի քան երեք ամիս նավախումբը մեծ օվկիանոսով նավարկում էր. ամբողջ ընթացքում եղանակը հիանալի էր, ծովը՝ խաղաղ, և Մագելանը ջրային այդ հսկա տարածությունն անվանեց Խաղաղ օվկիանոս:

Ամիսներ տևած նավարկության ընթացքում սպառվել էր նավերի վրա եղած սննդամթերքը: Ուժասպառությու­նից և հիվանդություններից շատերը մահանում են: Իսկ ցանկալի ցամաքը դեռ չէր երևում: Մագելանը համոզված էր, որ առջևում ցամաք կա, հետևաբար նա համառորեն առաջ էր շարժվում: Վերջապես, 1521 թվականի մարտի 6-ին հուսահատ նավաստիները հեռվում նկատում են ծաղկուն կղզիներ: Կղզիների բնակիչներից վերցնելով սննդամթերքի և ջրի անհրաժեշտ պաշարներ՝ Մագելանի նավախումբը շարունակում է իր ուղին և մի քանի օր հետո հասնում է ասիական առաջին կղզիախմբին՝ Ֆիլիպինյան կղզիներին: Այստեղ տեղի ունեցած զինված ընդհարումներից մեկի ժամանակ զոհվում են Մագելանը և իր ուղեկիցներից շատերը: Դա 1521թ. ապրիլի 27-ին էր: Սակայն արշավախումբը շարունակում է իր ճանապարհը Էլ Կանոյի գլխավորությամբ, նորանոր դժվարություններ հաղթահարելով՝ 1522թ. սեպտեմբերի 6-ին հասնում է Իսպանիա՝ կատարելով պատմության մեջ առաջին շուրջերկրյա ճանապար­հորդությունը :

Արշավախմբի ողջ կազմից կենդանի են մնում և հայրենիք վերադառնում ընդամենը 18 մարդ՝ մեկ նավով:

Ֆ. Մագելանի պատմական նավարկությունից հետո իրականաց­վեցին էլի շատ շուրջերկրյա նավարկություններ:

Եթե նայես քարտեզին, ապա կնկատես, որ Մագելանի նեղուցից հարավ՝ Անտարկտիդայի ու Հարավային Ամերիկայի միջև, տարածվում է բավականին լայն մի նեղուց, որը կրում է Դրեյկի անունը: Իսկ ո՞վ է Դրեյկը, և ինչո՞ւ է նեղուցը նրա անունը կրում: Անգլիացի ծովագնաց

Ֆրենսիս Դրեյկին ժամանակակիցները ծովահեն էին համարում, որովհետև նա հաճախ էր հարձակումներ գործում իսպանական տիրույթների վրա, թալանում իսպանական նավերը: Սակայն նրա կյանքի իսկական նպատակը աշխարհա­գրական հայտնագործություններն էին, իր հայրե­նիքին փառք ու ճանաչում բերելը:

1577թ. Դրեյկը ձեռնարկում է պատմության մեջ երկրորդ շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը՜ գրեթե կրկնելով Մագելանի անցած ուղին: Այդ ընթացքում առաջին անգամ նա անցնում է այն նեղուցով, որը հետագայում ստացավ իր անունը: Դրեյկը մի շարք ուսումնա­սիրություններ կատարեց Ամերիկայի խաղաղօվկիանոսյան ափերին և ավելի քան երկու տարի տևած ճանապարհորդությունից հետո բարեհաջող վերադարձավ Անգլիա: Աևգլիայի թագուհին, գոհ մնալով ճանապարհորդության արդյունքներից, Դրեյկին հայտարարեց ազգային հերոս, ձեռնադրեց ասպետ, իսկ հետագայում շնորհեց նաև փոխ­ծովակալի տիտղոս: Վերջինիս նա արժանացավ այն բանից հետո, երբ ջախջախեց իսպանական «Անպարտելի Արմադա» նավատորմը: Իր գործունեությամբ Դրեյկը մեծ փառք ու հարստություններ բերեց Անգլիային:

18-րդ դարի ամենից նշանավոր ծովագնաց-ճանապարհորդը անգլիացի Ջեյմս Կուկն է: Պատկերացնո՞ւմ ես, շուրջ 10 տարվա ընթացքում նա երեք շուրջերկրյա նավարկություն է կա­տարել: Առաջին Հավայան կղզիների ծովափնյա նավարկության ժամանակ նա հայտնագործեց Նոր Ձելանդիա կղզիները ևԱվստրալիայի ափերը: Կուկի երկրորդ ճանապարհորդության նպա­տակն էր՝ փնտրել եվրոպացիների կողմից վաղուց պատկերացրած «Հարավային անծանոթ ցամաքը»: Այդ արշավանքի ժամանակ հայտ­նաբերվեցին բազմաթիվ կղզիներ ու կղզիախմբեր Խաղաղ օվկիա­նոսում, սակայն որոնված մայրցամաքն այդպես էլ չգտնվեց:

Շուտով կազմակերպվում է շուրջերկրյա երրորդ ճանապարհորդու­թյունը, որն ավարտվեց Հավայան կղզիների հայտնաբերմամբ, որտեղ էլ Կուկը սպանվեց տեղաբնիկների կողմից: Անգլիայում մեծ ափսոսանքով ընդունեցին խիզախ ծովագնացի մահվան լուրը:

Բոլոր շուրջերկրյա ճանապարհորդությունները ևս ընդլայնեցին մարդկանց ճանաչողության սահմանները: